ਨਾ ਹਰਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੁਣ ।

 ਜੇ ਸੁਣੀ ਏਹਦੀ, ਤੂੰ ਪਏਗਾ ਗਲਤ ਰਾਹ ,
ਵੇਅਰਥ ਜਾਣ ਗੇ , ਫੇਰ ਤੇਰੇ ਇਹ ਸਾਹ ,
ਕਹੇਗਾ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ,
ਨਾ ਗੱਲ ਸੁਣ ਏਹਦੀ , ਜਾ ਵਲ੍ਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨੂੰ ,
ਪ੍ਰਣ ਕਰ ਇਹ , ਪ੍ਰਣ ਕਰ ਹੁਣ ,
 ਨਾ ਹਰਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੁਣ ।

ਹਰਸਿਮਰਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨੇ ਪੰਜ ਦੈਂਤ ਵਸਦੇ ,
ਕਰਦੇ ਨੇ ਰਾਜ , ਖੇਡਦੇ ਤੇ ਹਸਦੇ ,
ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੜ੍ਹਾਈ ,
ਸਾਫ਼ ਹੈ ਰਸਤਾ ਜੇ ਕਰ ਲਈ  ਇਹਨਾਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ,
ਕੱਡ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ , ਇਹ ਨਾਲ ਲੈਕੇ ਜਾਣਗੇ ਸਾਰੇ ਔਗੁਣ ,
ਨਾ ਹਰਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸੁਣ ।

ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀ ਸਾਨੂੰ ਭਾਅ ।

ਹਰ ਸਵੇਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦਾ ਚਾਅ, ਜਿੰਦਗੀ ਕਰਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਮੈਂ ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀ ਸਾਨੂੰ ਭਾਅ ।

ਹਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਤੂੰ ਜੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਆਨੰਦ , ਪਰ ਤੂੰ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਤੇਰੇ ਤਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ, ਸਾਰੇ ਰਸਤੇ ਕਰਤੇ ਬੰਦ , ਸਚ ਆਖ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ਕੁੜੀਏ , ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਨ ਪਸੰਦ, ਦਿੱਤਾ ਨਹੀ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤਕ ਦਾ ਰਾਹ , ਜਿੰਦਗੀ ਕਰਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਮੈਂ ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀ ਸਾਨੂੰ ਭਾਅ ।

ਦੁਨੀਆ ਭੁਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਤੱਕਾਂ , ਮਿਨ੍ਹਤਾਂ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਮੈਂ ਲੱਖਾਂ , ਕਹਿੰਦੀ ਰਹਿ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਇਹ ਤਾਂ ਹੈ ਧੱਕਾ , ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਸ਼ਰਮ ਹਯਾ ਸਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਵਾ , ਜਿੰਦਗੀ ਕਰਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਮੈਂ ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀ ਸਾਨੂੰ ਭਾਅ ।

ਤੇਰੇ ਕਾਰਣ ਮੈਂ ਕਰ ਨਹੀ ਪਾਂਦਾ ਸਾਰੇ ਦਿਨ ਪੜ੍ਹਾਈ , ਤੈਨੂੰ ਭੁੱਲ੍ਹਣ ਲਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਲੜ੍ਹਾਈ , ਵੇਖ ਤੇਰੇ ਕਾਰਣ ਕਿਥੇ ਰੁਲਦਾ ਪਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਚੜ੍ਹਾਈ , ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਅੰਦਰ ਗਾਹ ,

ਜਿੰਦਗੀ ਕਰਤੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਮੈਂ ਤੂੰ ਦਿੱਤਾ ਨਹੀ ਸਾਨੂੰ ਭਾਅ ।

ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ

 ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ,
ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ,
ਤੈਨੂੰ whatever ਕਹਿਣੋਂ ਨੀ ਵੇਹਲ ਮਿਲਦੀ ,
ਅਸੀਂ facebook ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।

ਅੱਜ ਕਲ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੈ ਬੁਖਾਰ,
ਇੰਝ ਜਾਪਦਾ ਜਿਵੇਂ ਬੈਠਿਆ ਮੈਂ ਵਿਚ ਯੂ ਪੀ , ਐਮ ਪੀ ਯਾਂ ਬਿਹਾਰ ,
ਗੌਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਯਾਰੋ ਗੱਲ ਅਸਾਂ ਸਚ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ,
 ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ,
ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ,

ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਬੰਦੇ ਦੀ ਪਛਾਣ,
ਹਰਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਤੇ ਹੈ ਬੜਾ ਮਾਣ,
ਹਰਸਿਮਰਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋਂ ਯਾਰੋ ਕਿਵੇਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਜਾਈ ਅਸੀਂ ਭੁਲਾਓੰਦੇ ਹਾਂ ,
ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ,
ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।

ਇਸ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦਾ ਮੁੱਲ ਹਾਲੇ ਤਕ ਨਹੀ ਤੂੰ ਪਛਾਣਿਆ,
ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਹਾਲੇ ਤਕ ਨਹੀ ਤੂੰ ਮਾਣਿਆ,
ਰੱਬ ਵੀ ਦੀਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਿਚ ਸਿਫਤਾਂ ਓਹਦੀਆਂ ਗਾਓਂਦੇ ਹਾਂ ,
ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ,
ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।

ਜਦੋਂ ਸੂਫੀਆਂ ਨੇ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਸੀ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਚਾਈ ,
ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਨ ਗਿਆ ਸੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਡੂੰਗਾਈ,
ਸ਼ੇਖ ਫਰੀਦ, ਸ਼ਾਹ ਹੁਸੈਨ , ਬੁੱਲ੍ਹੇ  ਸ਼ਾਹ  ਇਥੇ ਜੰਮੇ ,
ਏਵੇਂ ਹੀ ਫੇਰ ਇਸ ਨੂੰ ਫਕ਼ੀਰਾਂ  ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਹੀ ਅਖਵਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ,
ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ,
ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।

ਇੱਕ ਬੰਦੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁਛਿਆ ,
"ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬਾਸ ਵਿਚ ਕੁਛ ਪਿੰਡ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ,
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਇਸਦਾ ਕੋਈ ਭਵਿੱਖ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇ",
"ਕੀ ਯੂ ਕੇ , ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚਲਤ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪੇਂਡੂ ਹੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ?"
ਤੂੰ ਤਾਂ ਗੋਰੀ ਦੇ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ,
ਅਸੀਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿਚ ਵਸਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ।

ਕਾਫ਼ੀ ਪੜੀ ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ

 ਕਾਫ਼ੀ ਪੜੀ ਬੁਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਚਲੀ ਆਪਣੀ ਔਕਾਤ ,
ਓਹਦੇ ਵਾਂਗ ਲਿਖਣ ਦਾ ਹੁਨਰ ਸਤਿਗੁਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵੇ ਖੈਰਾਤ ,
ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਓਹਦੀ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮਾਰੀ ਝਾਤ ,
ਇੱਕ ਕਾਫ਼ੀ ਪੜ ਕੇ ਸਮਝ ਗਿਆ, ਇਸ ਬੰਦੇ ਵਿਚ ਹੈ ਕੋਈ ਖਾਸ ਬਾਤ ।

ਕਾਫੀਆਂ ਪੜ ਕੇ ਓਹਦੀ ਮੈਂ ਨਿਮਰਤਾ ਬਾਰੇ  ਗਿਆ ਜਾਣ,
ਜਾਤ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਓਹਨੇ ਕਦੇ ਨੀ ਕਿੱਤਾ ਮਾਣ,
ਆਖਦਾ ,"ਕੌਣ ਹਾਂ ਮੈਂ ਬੁਲ੍ਹਾ ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਹਾਂ ਅਣਜਾਣ,
ਖੁਦਾ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਮ ਇਨਸਾਨ "।

ਆਖਦਾ ," ਨਹੀ ਕਦੇ ਮੈਂ ਹੱਜ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਜਾਵਣਾ ,
ਘਰ ਬੈਠੇ ਹੀ ਮੈਂ ਹਰਿ ਦਾ ਨਾਮ ਧਿਆਵਣਾ,
ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਹਰਿ ਦੇ ਗੁਣ ਗਾਵਣਾ,
ਸੱਚੇ ਇਸ਼ਕ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸ਼ਹੁੰ ਪਾਵਣਾ ।"

ਹਰਿ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੀ ਓਸ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਚਾਅ,
ਪਰ ਸ਼ਰ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਹਨੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀ ਦਿਤਾ ਭਾਅ,
ਕਾਫ਼ੀ ਓਹਦੀ ਪੜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮੂੰਹ ਚੋ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ,"ਵਾਹ "
ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰੇ ਜੇ ਓਹ ਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੀਸ ਦਿਆ ਝੁਕਾ ।

 ਮਾਂ - ਪਿਆਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਨਾਂ ਵਧੀਆ ,
ਪਰ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਹੋ ਗਿਆ ਗੈਰੀ ਤੇ ਮੰਦੀਪ ਹੋ ਗਿਆ ਮੈਂਡੀ ,
ਕਿਓਂ ਆਖਦੇ ਮੈਨੂੰ ਹੈਰੀ ਜਦ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹਰਸਿਮਰਨ ,
ਕਹਿੰਦੇ ਯਾਰਾਂ - ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਚਲਦਾ ਹੈ - ਜਿਵੇਂ ਸੰਦੀਪ ਹੋ ਗਿਆ ਸੈਂਡੀ ।
ਕਹਿੰਦੇ  ਦੇਸੀ ਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਇਹਨਾ ਦਾ ਛੱਡ ਦੇ ਤੂੰ ਪੱਲਾ ,
ਯੈਂਕੀ ਬਣਕੇ ਰਹੀਦਾ ਤਾਂ ਹੀ ਤਾਂ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਬਹਿੰਦੀ,
ਕਿੰਨੇ ਦੂਰ ਹੋ ਰਹੇ ਅਸੀ ਆਪਣੇ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ,
ਜਦੋਂ ਵੀ ਇਹ ਸੋਚ ਮੇਰੇ ਮੰਨ ਵਿਚ ਆਓਂਦੀ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਚੈਨ ਹੈ ਲੈ ਲੈਂਦੀ।
1 2 3 4 ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ,
ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਗਿਣਤੀ ਯਾਦ ਨਹੀ ਰਹਿੰਦੀ,
ਦੂਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਰਸੇ ਤੋਂ ,
ਕਿਓਂ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਕੁਛ ਨਹੀ ਤੇਰੀ ਨਿੱਕੀ ਜੇਹੀ ਧੀ ਕਹਿੰਦੀ ।

ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ

ਮੈਰੀ  ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਆਖਦੇ ਆਖਦੇ ,
ਨਾ ਭੁਲੀਓ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਮਹਾਨ,
ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ ,
ਧਰਮ ਲਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ,
ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਹੀ ਨੀਹਾਂ ਵਿਚ ਖੜੇ ,
ਕਹਿ ਰਹੀ ਸੀ ਓਹਨਾਂ ਦੀ ਜ਼ੁਬਾਨ।
ਨਹੀਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵਰਗਾ ਕਿੱਥੇ ਸੂਰਮਾ ਮਿਲਣਾ ,
ਭਾਵੇਂ ਖੋਜ ਲੈ ਪੂਰਾ ਜਹਾਨ ,
ਕੌਮ ਲਈ ਜਿਸਨੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ,
ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤ ਕੁਰਬਾਨ ,
ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ,
ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਤੇ ਹਰਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਮਾਣ ।

ਨਾ ਭੁੱਲ ਸਿਖਾਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਮਹਾਨ ਇਤਿਹਾਸ

ਨਾ ਭੁੱਲ ਸਿਖਾਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਮਹਾਨ  ਇਤਿਹਾਸ
ਫੇਰ ਸਿੱਖ ਹੋਣ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਨਾਜ਼ ।

ਨਾ ਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ,
ਨਾ ਭੁੱਲ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ,
ਕਿਵੇਂ  ਬੰਦ ਬੰਦ ਕਟਾਏ ਭਾਈ ਮਨੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ,
ਕਿਵੇਂ ਖੋਪੜੀ ਲੁਹਾਈ ਭਾਈ ਤਾਰੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ,
ਅੰਤ ਤਕ ਨਹੀ ਛੱਡਿਆ ਓਹਨਾ ਨੇ ਧਰਮ ਖਾਸ,
ਨਾ ਭੁੱਲ ਸਿਖਾਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਮਹਾਨ  ਇਤਿਹਾਸ

ਕਿਵੇਂ ਆਰੇ ਨਾਲ ਚਿਰਾਏ ਗਏ ਭਾਈ ਮਤੀ ਦਾਸ ਜੀ,
ਕਿਵੇਂ ਜਿੰਦਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਭਾਈ ਸਤੀ ਦਾਸ ਜੀ,
ਦੇਗ ਵਿਚ ਉਬਾਲੇ ਗਏ ਭਾਈ ਦਿਆਲਾ ਜੀ,
ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੇ ਪੰਜ ਪਿਆਰੇ ਦੋਬਾਰਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਪਿਆਲਾ ਪੀ ,
ਕਿੱਤਾ ਓਹੀ ਜਿਸ ਦੀ ਸੀ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਆਸ,
ਨਾ ਭੁੱਲ ਸਿਖਾਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਮਹਾਨ  ਇਤਿਹਾਸ

ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਾਰੇ ਪੁੱਤ ਚਾਰ ,
ਹੋਰ ਕਿੰਨਿਆਂ ਨੇ ਧਰਮ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਵਾਰ,
ਕੇਸ਼ ਕੱਟਣ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚ ਓਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਬਾਰ,
ਨਾ ਕੱਟ ਕੇਸ਼ ਦਾੜ੍ਹੀ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਜਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਦਸਤਾਰ ,
ਸ਼ਾਲਾ ਹਰਿ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਰਹੇ ਸਦਾ ਤੇਰੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਪਿਆਸ,
ਨਾ ਭੁੱਲ ਸਿਖਾਂ ਆਪਣੀ ਕੌਮ ਦਾ ਮਹਾਨ  ਇਤਿਹਾਸ