ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾਵਾਂ
ਹਰਸਿਮਰਨ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ
Wednesday, 23 September 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
Tuesday, 22 September 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਇਸ਼ਕ ਹਸੀਨ ਸੀ ਤੇ ਹੁਣ, ਹੋਰ ਹਸੀਨ ਹੋ ਗਿਆ,
ਤੇਰੀ ਵਫ਼ਾ 'ਤੇ ਸੱਜਣਾ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਾਜ਼ ਭਰੀ ਨਿਗਾਹ ਦਾ ਜਾਲ, ਹੋਰ ਹਸੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹੱਦ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੋਖ਼ ਉਹ ਮਾਹ-ਜਬੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜੋ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਧੀਨਗੀ ਭੁੱਲ ਕੇ ਵੀ ਮੰਨਦਾ ਨਾ ਸੀ,
ਉਹ ਮੇਰਾ ਬੇ-ਮੁਥਾਜ ਮਨ, ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹੁਸਨ-ਓ-ਅਦਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ, ਜਲਵਾ-ਨੁਮਾ ਸੀ ਮੇਰਾ ਯਾਰ,
ਪਰ ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ, ਪਰਦਾ-ਨਸ਼ੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਹਨੇ ਜਦੋਂ ਕਰੀਬ ਤੋਂ ਵੇਖੇ ਜਹਾਨ ਦੇ ਫ਼ਰੇਬ,
ਮੇਰਾ ਇਹ ਬੇ-ਵਕੂਫ਼ ਦਿਲ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਜ਼ਹੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਸਾਂ ਬੀਜਦੇ, ਆਸ-ਉਮੀਦ ਦੀ ਕਣਕ,
ਸਾਡਾ ਉਹ ਸਬਜ਼ ਖੇਤ ਹੁਣ, ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਜ਼ਮੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰੂਹ ਮੇਰੀ ਤਰਸ ਰਹੀ, ਓਸ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨੂਰ ਨੂੰ,
ਜਿਸ ਦੀ ਨਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਠੱਗ, ਨਾਮ 'ਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
Sunday, 20 September 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਨਾ ਅੱਲ੍ਹੜਾਂ 'ਤੇ ਮਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਰੱਖ ਬੰਦ ਦਿਲ ਦੇ ਦਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਸੁਣ ਸੋਹਣਿਆ! ਤੂੰ ਹੈਂ ਬੜਾ ਭੋਲਾ ਤੇ ਸਾਦਾ-ਦਿਲ,
ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖ਼ਬਰ ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਇਕ ਆਦਮੀ 'ਤੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਮਿੱਠੀ ਜ਼ੁਬਾਨ ਦਾ,
ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਅਸਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਵੈਰੀ ਹੋਏ ਜਾਂ ਯਾਰ, ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਯਕੀਨ,
ਮੈਨੂੰ ਹੈ ਸਭ ਦਾ ਡਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਹੁਣ ਰਿਹਾ ਨਾ ਕੋਈ ਮਰਦ ਪਾਕ-ਬੀਨ,
ਮਾੜੀ ਹੈ ਹਰ ਨਜ਼ਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਰੱਬਾ! ਤੇਰੇ ਜਹਾਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੇ ਫ਼ਕੀਰ,
ਰੁਲਦੇ ਨੇ ਦਰ-ਬ-ਦਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਦਾਨੇ ਵੀ ਹੁਣ ਜ਼ਮੀਰ-ਫ਼ਰੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ,
ਕਰਦੇ ਨੇ ਉਮਰ ਭਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਵਾਪਸ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇਰੀ ਗਲੀ 'ਚੋਂ ਉਹ,
ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਨਾਮਾ-ਬਰ ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਬੇ-ਦਰਦੀਆਂ ਦੀ ਬਜ਼ਮ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨਾ ਪੜ੍ਹ,
ਰੱਖ ਸਾਂਭ ਕੇ ਹੁਨਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਐਵੇਂ ਜਣੇ-ਖਣੇ ਨੂੰ ਨਾ ਤੂੰ ਆਖ ਮੁਹਤਬਰ,
ਨਾ ਕੋਈ ਮੁਹਤਬਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਬੱਸ! ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਣਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸਫ਼ਰ 'ਤੇ ਮੈਂ,
ਰਹਿਣਾ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਤੂੰ ਦਿਲ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੱਖ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਮਿਸਾਲ ਬਣ,
ਤੂੰ ਇਹਦਾ ਗ਼ਮ ਨਾ ਕਰ ਕਿ ਜ਼ਮਾਨਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
Wednesday, 16 September 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਗਿਆ ਬਜ਼ਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਅਦਾਕਾਰ ਹੋ ਕੇ,
ਤਬੱਸੁਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕੋ ਕੇ।
ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ 'ਚ ਖੋ ਕੇ,
ਤੇ ਰਾਤਾਂ ਵੀ ਕੱਟੀਆਂ ਨੇ ਯਾਦਾਂ 'ਚ ਰੋ ਕੇ।
ਅਸੀਂ ਰੋਜ਼ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦਿੱਤੇ,
ਮੁਹੱਬਤ ਦੇ ਖ਼ੰਜਰ ਜਿਗਰ ਵਿਚ ਖੁਭੋ ਕੇ।
ਲਹੂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਹੈ ਤੰਗ ਜੱਲਾਦ,
ਇਹ ਧੱਬੇ ਨਾ ਮਿਟਦੇ ਨੇ ਕੁੜਤੇ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ।
ਨਾ ਭੱਜਦਾ ਜਾ ਹਰ ਦਮ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ,
ਕਦੀ ਵੇਖ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਖਲੋ ਕੇ।
ਕਿਵੇਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਧਰਮੀ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹੋ ਲੋਕੋ,
ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਦੀ ਮਾਲਾ 'ਚ ਤਲਖ਼ੀ ਪਰੋ ਕੇ?
ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲੇਗਾ ਤੁਹਾਨੂੰ,
ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਬੀਜ ਨਫ਼ਰਤ ਦੇ ਬੋ ਕੇ।
Tuesday, 15 September 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
Tuesday, 1 September 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਇਕ ਗੱਲ ਨੂੰ, ਹੱਦ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
ਕੀ ਲਾਭ ਹੈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧੋਖੇ ਗਿਣਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ?
ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੈ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਮਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ?
ਉਸ ਬੇ-ਵਫ਼ਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਣਾ ਬਜ਼ਮ 'ਚੋਂ,
ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਜਦ ਸਿਲਸਿਲਾ, ਗ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
ਇਹ ਜਿਓਣ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਮਰਨ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਨਹੀਂ,
ਇਹ ਹੈ ਅਜਬ ਅੰਦਾਜ਼ ਤੇਰਾ, ਮੁਸਕੁਰਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
ਐ ਭੋਲਿਓ! ਦੀਵਾਨਿਓ! ਚੱਜ ਦਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਲੱਭ ਲਵੋ!
ਇਹ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਗਲ ਹੈ ਹੰਝੂ ਵਹਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ?
ਤੇਰੀ ਜੁਦਾਈ ਵਿਚ ਅਵੱਲਾ ਰੋਗ ਲਾ ਬੈਠਾ ਹਾਂ ਮੈਂ,
ਗ਼ੈਰਾਂ ਦੇ ਤਾਅਨੇ ਮਿਹਣਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਲ 'ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
ਕਿੱਸਾ ਤੇਰਾ ਛੇੜਾਂ ਜਦੋਂ ਪੁੱਛੇ ਕੋਈ ਮੈਥੋਂ ਸਬੱਬ,
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਗਿਰਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
ਕਹਿੰਦੇ ਕਹਾਉਂਦੇ ਆਕਲਾਂ ਨੇ ਹਾਰ ਕੇ ਮੰਨੀ ਇਹ ਗੱਲ,
ਵੱਖਰਾ ਮਜ਼ਾ ਹੈ ਆਪਣੀ ਹਸਤੀ ਮਿਟਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
ਜੀਵਨ ਦਿਆਂ ਸੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ ਉਹ ਸੁੱਖ,
ਜੋ ਸੁੱਖ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਰੋਣ ਦਾ।
Thursday, 6 August 2026
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਗ਼ਜ਼ਲ
ਨਵੇਂ ਨਵੇਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਲੁਭਾਉਣਗੇ, ਕਦੇ ਸਿਤਮ, ਕਦੇ ਕਰਮ, ਉਹ ਹਰ ਅਦਾ ਵਿਖਾਉਣਗੇ। ਕਦੇ ਨਜ਼ਰ ਮਿਲਾਉਣਗੇ, ਕਦੇ ਨਜ਼ਰ ਚੁਰਾਉਣਗੇ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੇਰੀਆਂ ...
-
ਮੈਰੀ ਕ੍ਰਿਸਮਸ ਆਖਦੇ ਆਖਦੇ , ਨਾ ਭੁਲੀਓ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ ਮਹਾਨ, ਨਿੱਕੇ ਨਿੱਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੇ , ਧਰਮ ਲਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ , ਬੋਲੇ ਸੋ ਨਿਹਾਲ ਹੀ ਨੀਹਾਂ ਵਿਚ ਖੜੇ , ਕਹਿ ...
-
ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਓਹ ਹਰਿਆਲੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ, ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਲਈ , ਤੇਰਾ ਤਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਪਰ ਕਿਵੇਂ ਜਰੇਗਾ ਪੁੱਤ ਤੇਰਾ , ਤ...
-
ਇਹ ਦਿਨ ਵੇਖਣਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ ਹੋਰ ਹੋਣਾ ਸੀ ਕੀ , ਇਸ਼ਕ਼ ਮਜਾਜ਼ੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਨਹੀ ਹੁੰਦਾ ਇਸ਼ਕ਼ ਹਕੀਕੀ ਗੱਲ ਸਿਆਣਿਆ ਦੀ ਤੂੰ ਮੰਨ ਹਰਸਿਮਰਨ ਆਪਣੇ...