ਪੰਥ ਖ਼ਾਲਸਾ

ਪਾਟਾ ਤੇ ਮੈਲਾ ਸੀ ਝੱਗਾ, ਹਿੰਦ ਦੀ ਆਬਰੂ ਦਾ,

ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕੋਈ ਸਿਲਾ, ਬੇ-ਜ਼ਾਰ ਜੁਸਤੁਜੂ ਦਾ,

ਚਹੁੰ ਪਾਸੀਂ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਖ਼ੌਫ਼ ਤਕੜੇ ਅਦੂ ਦਾ,

ਬਾਜ਼ੀ ਪਲਟ ਗਈ ਜਦ ਮਿਲਿਆ ਥਾਪੜਾ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਾ।

ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਕਰਤੇ ਦਾ ਘੋਲੇ, ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਪਤਾਸੇ,

ਭਰ ਦਿੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਨੇ, ਆਸ ਨਾਲ ਬੇ-ਆਸੇ,

ਪਿਤਾ ਜਦੋਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤ ਦੱਬ ਕੇ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ,

ਕੌਣ ਉਹਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿਖਾਉਂਦਾ? ਕੌਣ ਉਸ ਨਾਲ ਖਹਿੰਦਾ?

ਮੁੱਢੋਂ ਪੰਥ ਖ਼ਾਲਸਾ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਆਇਆ,

ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਕਾਬੁਲ ਤੱਕ ਛਾਇਆ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਦਾ ਜਾਇਆ,

ਰਣ ਤੱਤੇ 'ਚ ਹਰ ਇਕ ਵਾਰ ਦਾ, ਦਿੱਤਾ ਜਵਾਬ ਪੂਰਾ,

ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਕ ਇਕ ਕਰਨੀ ਦਾ, ਕੀਤਾ ਹਿਸਾਬ ਪੂਰਾ।

ਸਾਧਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਉਮਰ ਸੇਵਾ 'ਚ ਲਾਵੇ,

ਕੂੜ-ਕਪਟ ਦੀ ਬਸਤੀ ਉੱਤੇ, ਡਾਢਾ ਕਹਿਰ ਕਮਾਵੇ,

ਕਦੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸ਼ਾਹਾਂ ਤੋਂ ਨ, ਭੀਖ ਨਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗੇ,

ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਅਕਾਲ ਕੋਲੋਂ, ਜ਼ਾਲਮ ਸੂਲੀ ਟੰਗੇ।

ਵੱਜਣ ਜਦੋਂ ਨਗਾਰੇ ਇਹਦੇ, ਕੰਬਣ ਜਾਬਰ ਲੱਖਾਂ,

ਜਲਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਖ਼ਾਲਸੇ ਦਾ, ਰੜਕਣ ਲੱਗਣ ਅੱਖਾਂ,

ਆਖਣ ਭਾਵੇਂ ਬੁਜ਼ਦਿਲ ਹਾਕਿਮ, ਬਗ਼ਾਵਤਾਂ ਨੂੰ ਦੰਗਾ,

ਪਰ ਦਾਨਾ-ਬੀਨਾ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਜਾਣੇ ਮੰਦਾ-ਚੰਗਾ।

ਅੱਜ ਵੀ ਇਹਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੈਰੀ, ਘੜਣ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲੱਖਾਂ,

ਦਾਗ਼ ਲਾਉਣ ਲਈ ਖ਼ਾਲਸੇ 'ਤੇ, ਕਰਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲੱਖਾਂ,

ਪਰ ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਰੂਪ ਸਤਿਗੁਰ ਦਾ, ਸਦਾ ਨਿਰਮਲ ਰਹੇਗਾ,

ਮਿਟਾ ਕੇ ਜ਼ਾਲਮਾਂ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਤਖ਼ਤ ਉੱਤੇ ਬਹੇਗਾ। 

ਗ਼ਜ਼ਲ

ਕੀ ਕਰ ਗਈ ਹੈ ਭੈੜੀ ਸਿਆਸਤ! ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਕੌਮ ਦੀ ਹਾਲਤ! ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਬੇ-ਜ਼ੌਕ ਸਜਦਿਆਂ ਨੂੰ ਇਬਾਦਤ ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਕੁਝ ਸਰਦ ਜਜ਼ਬਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਹੱਬਤ ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਬਖ਼ਸ਼ੀ ਸੀ ਜਿਹੜੇ ਤਖ਼ਤ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਬਰੂ,

ਕੀ ਰਹਿ ਗਈ ਉਹ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ! ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਜਿਹੜੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੇ ਫ਼ਸਾਨੇ ਹੀ ਨੇ ਸੁਣੇ,

ਪੁੱਛਦੇ ਨੇ ਹੁਣ ਉਹ ਮੈਥੋਂ ਹਕੀਕਤ! ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਜਦ ਭੀੜ ਨੇ ਗ਼ਰੀਬੜੇ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਲਾਈ ਅੱਗ, 

ਹੋਈ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਕੋਈ ਹੈਰਤ? ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਜੀਹਨੂੰ ਮਿਲੇ ਬਗ਼ੈਰ ਨਾ ਇਕ ਦਿਨ ਸੀ ਲੰਘਦਾ,

ਉਹ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਹੈ ਮੇਰੀ ਰਫ਼ਾਕਤ! ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੇ ਦਰ 'ਤੇ ਸੀਸ ਝੁਕਾਵਣ ਦੇ ਵਾਸਤੇ,

ਮਿਲਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿਉਂ ਕੋਈ ਮੁਹਲਤ? ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਸ਼ੇਖ ਇਹ ਕਹੇ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦਿੰਦਾ ਸਲਾਹ, ਪਰ,

ਮੈਂ ਉਹਦੇ ਤਾਅਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸੀਹਤ ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਹੁਣ ਖ਼ੁਸ਼-ਮਿਜ਼ਾਜ ਯਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਹਿਫ਼ਿਲਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ,

ਕਰਦਾ ਨਹੀਂ ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਕਦੇ ਸ਼ਿਰਕਤ? ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਵਹਿਸ਼ੀ ਗ਼ਜ਼ਾਲ ਵਾਂਗ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਦੇ ਦਸ਼ਤ ਵਿੱਚ,

ਘੁੰਮਦੀ ਪਈ ਹੈ ਗ਼ੈਰ ਦੀ ਸੂਰਤ! ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ?

ਰੱਬਾ! ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਅਜਬ ਵਲਵਲੇ ਮਿਲੇ,

ਇਹ ਹੈ ਕੋਈ ਅਜ਼ਾਬ ਕਿ ਬਰਕਤ? ਕਿਵੇਂ ਕਹਾਂ!

ਵਾਇਜ਼ ਨੇ ਸਭ ਗਿਆਨ ਆਪਣਾ,

ਬਹਿਸਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਇਆ, ਆਪ ਖਪਾਇਆ।

ਜੋ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਉਹ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ,

ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਉਹ ਗਾਇਆ, ਚਿੱਤ ਨ ਵਸਾਇਆ।

ਅਕਲਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੌੜਾ ਕੇ,

ਕਿਸੇ ਭੇਤ ਨਾ ਪਾਇਆ, ਵਕਤ ਗਵਾਇਆ।

ਉਹੀ ਸੁਰਖ਼ਰੂ ਹੋਇਆ ਜੀਹਨੇ,

ਸੱਚਾ ਇਸ਼ਕ ਕਮਾਇਆ, ਦਿਲ ਰੁਸ਼ਨਾਇਆ। 

ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਮੁਕਤਿ ਨ ਪਾਵੈ

(ਇਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਨੌਜਵਾਨ ਲਈ)

ਓਹੀ ਸਮਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਦਾਨੇ,

ਪੂਰਬ ਦਾ ਦਿਲ ਲੁਭਾਵਣ, ਪੱਛਮ ਦੇ ਕੁਝ ਫ਼ਸਾਨੇ।

ਓਹੀ ਫ਼ਸਾਨੇ ਜਿਹੜੇ, ਮਹਿਕੂਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਕੇ,

ਯੂਰਪ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਂ ਨੇ ਪਾਸੇ ਧਰੇ ਭੁਲਾ ਕੇ।

ਖੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਕੌਮਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਵਿਚ ਦੁਚਿੱਤੀ,

ਬਦਲੇ ਦੇ ਵਿਚ ਗ਼ੁਲਾਮਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਦਿੱਤੀ।

ਸੀ ਉਸ ਕਿਤਾਬ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਰੰਗਲੇ ਫ਼ਸਾਨੇ,

ਕਿਰਦਾਰ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਿਚ ਜ਼ਮਾਨੇ।

ਫਿਰ ਘੱਲੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਮਕਬੂਜ਼ਾ ਖਿੱਤਿਆਂ ਵੱਲ,

ਦੁਹਰਾਈ ਲੱਖਾਂ ਵਾਰੀ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਕੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਗੱਲ।

ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਨੇ ਦੋ-ਚਾਰ ਕੰਮ ਅਨੋਖੇ,

ਪਰ ਸਮਝੇ ਨਾ ਇਆਣੇ, ਸਭ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੇ ਸੀ ਧੋਖੇ।

ਜਦ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹੋਵੇ ਲਹੂ 'ਚ ਰੰਗੀ,

ਕਿਉਂ ਕੋਹਾਂ ਦੂਰ ਲੱਭੇ ਕੋਈ ਸਲੀਬ ਟੰਗੀ?

ਜਦ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖੀਸੇ ਵਿਚ ਹੋਣ ਲੱਖਾਂ ਹੀਰੇ,

ਕਿਉਂ ਕਰਨੀ ਸੋਨੇ ਖ਼ਾਤਰ ਦਸਤਾਰ ਲੀਰੋ ਲੀਰੇ?

ਪਰ ਜ਼ਹਿਨ 'ਤੇ ਸੀ ਛਾਇਆ ਗ਼ਫ਼ਲਤ ਦਾ ਘੁੱਪ ਹਨੇਰਾ,

ਤੂੰ ਜਾਣ ਹੀ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਇਤਿਹਾਸ ਕੀ ਹੈ ਤੇਰਾ!

ਜੰਨਤ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ, ਦੋਜ਼ਖ਼ ਦੇ ਖ਼ੌਫ਼ ਅੰਦਰ,

ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਗ਼ਾਫ਼ਿਲ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ!

ਕੀ ਹੈ ਅਸਲ 'ਚ ਦੋਜ਼ਖ਼? - ਜੂਨਾਂ 'ਚ ਆਉਣਾ ਜਾਣਾ

ਜੰਨਤ ਹੈ ਦਰ ਹਕੀਕਤ, ਗੋਵਿੰਦ ਵਿਚ ਸਮਾਣਾ।

ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਐਸਾ ਨਸ਼ਾ ਜਨੂਨੀ,

ਤੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ- "ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਜੂਨੀ!"

ਜਦ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਗ ਲਾਏ,

ਸੁੱਖ ਮੰਗਣੇ ਲਈ ਫਿਰ ਤੂੰ ਦੂਰ ਕਾਹਤੋਂ ਜਾਏ?

ਪੱਲਾ ਗੁਰੂ ਦਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਹਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਮਿਲਣੀ,

ਬੇ-ਮੁੱਖ ਹੋ ਕੇ ਗੁਰੂ ਤੋਂ, ਜੰਨਤ ਕਿਸੇ ਨਾ ਮਿਲਣੀ। 

ਸ਼ੋਭਾ ਕਿਸੇ ਮਸੀਹੇ ਦੀ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਤੁੱਲ ਨਾ,

ਮਿਥਿਹਾਸ ਉਹਦਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਤਿਹਾਸ ਖ਼ੁਦ ਦਾ ਭੁੱਲ ਨਾ।

ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪੈਂਡਾ

ਗੁਰਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪੈਂਡਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ,

ਜ਼ਿੰਦਗਾਨੀ ਦਾ ਮੋਹ ਮਾਰਣਾ ਪੈਂਦਾ,

ਧਨ ਦੀ ਛਾਂ, ਮਨ ਦੀ ਸੇਜ, ਤਨ ਦਾ ਚੋਲਾ,

ਸਭ ਗੁਰੂ ਦੇ ਉੱਤੋਂ ਵਾਰਣਾ ਪੈਂਦਾ,

ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਰਤਨਾਂ ਦਾ,

ਸੀਸ ਦੇ ਕੇ ਹੀ ਮੁੱਲ ਤਾਰਣਾ ਪੈਂਦਾ,

ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਇਸ ਇਸ਼ਕ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ,

ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ 'ਚ ਹਾਰਣਾ ਪੈਂਦਾ। 

ਸਿਫ਼ਤ

ਵੱਗਦਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਚਸ਼ਮਾ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੁਆਲੇ 

ਭਰ ਭਰ ਵਰਤਾਏ ਜਿਨ੍ਹੇ, ਨਾਮ ਦੇ ਪਿਆਲੇ

ਨ੍ਹੇਰੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਅੰਦਰ, ਜਿਸ ਰਾਹ ਵਿਖਾਲੇ

ਮਿਹਰ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਜਿਹੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਪਾਲੇ

ਜਦ ਸਾਡਾ ਚੋਜੀ ਗੁਰੂ ਦਾਮਾਨ ਉਛਾਲੇ

ਫ਼ਜ਼ਾਵਾਂ 'ਚ ਖਿੰਡ ਜਾਵਣ ਜਵਾਹਰ ਨਿਰਾਲੇ!

ਜਵਾਨੀ

੧

ਇਹ ਅੱਥਰੀ ਜਵਾਨੀ ਇਹ ਬਾਗ਼ੀ ਜਵਾਨੀ,

ਇਹ ਨਾਜ਼ਾਂ ਭਰੀ ਮਾਣਮੱਤੀ ਜਵਾਨੀ,

ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮੁਥਾਜੀ ਨਾ ਮੰਨੇ,

ਇਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੰਗਾਂ 'ਚ ਰੱਤੀ ਜਵਾਨੀ,

ਕਿਸੇ ਇਕ ਮੁਕਾਮ ਉੱਤੇ ਟਿੱਕ ਕੇ ਨਾ ਬਹਿੰਦੀ,

ਸਦਾ ਚਾਲ ਅੰਦਰ ਹੈ ਰਹਿੰਦੀ ਜਵਾਨੀ,

ਕਦੇ ਆਪਣੀ ਆਜਜ਼ੀ ਨਾ ਕਬੂਲੇ,

ਕੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਵਾਨੀ, ਕੀ ਢਹਿੰਦੀ ਜਵਾਨੀ!

ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਬੰਦਿਸ਼ਾਂ ਆਜ਼ਮਾਵੇ,

ਪਰਖਦੀ ਸਮਾਜਾਂ ਦਾ ਜੇਰਾ ਜਵਾਨੀ,

ਭੁਲਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਆਰਜ਼ੂ ਦੀ ਗਲੀ ਨੂੰ,

ਕਿ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਫੇਰਾ ਜਵਾਨੀ। 

੨

ਅਸੂਲਾਂ ਤੋਂ ਆਕੀ ਰਹੇ ਜੇ ਜਵਾਨੀ,

ਬਣੇ ਆਪ ਆਪਣੀ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਕਾਰਣ,

ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਗ਼ਾਫ਼ਲ ਰਹੇ ਜੋ ਜਵਾਨੀ,

ਉਹ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ,

ਕਈ ਦੌਲਤਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ,

ਲੁਟਾਏ ਗਏ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ,

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਧਾਂਤ, ਆਚਰਣ ਤੇ ਸਲੀਕੇ,

ਭੁਲਾਏ ਗਏ ਨੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ। 

ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਸੁਖਾਲਾ ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਰਸਤਾ,

ਪਰ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੈ ਜੰਗਲ ਦਾ ਘੇਰਾ,

ਨਜ਼ਰ ਜਿਸ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਦੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੋਂ ਭਟਕੇ,

ਉਦ੍ਹੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕੇਵਲ ਹਨੇਰਾ। 

੩

ਰਹੇ ਧਰਮ ਅੰਦਰ ਜੇ ਬੱਝੀ ਜਵਾਨੀ,

ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਬੇ-ਦਾਗ਼ ਤੇ ਪਾਕ ਦਾਮਨ,

ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਜਵਾਨੀ ਉਹ ਉੱਤਮ ਜਵਾਨੀ,

ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਓਣ ਦਾ ਫ਼ਨ,

ਉਹ ਪੁਰ-ਕਾਰ ਤੇ ਕਾਰਗਰ ਹੈ ਜਵਾਨੀ,

ਜੋ ਚੱਲਦੀ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ,

ਉਹ ਬੇ-ਬਾਕ, ਪੁਰ-ਜੋਸ਼, ਕਿਰਤੀ ਜਵਾਨੀ,

ਯਕੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸ਼ਾਹ ਉੱਤੇ,

ਜਵਾਨੀ ਦਾ ਬੂਟਾ ਉਦੋਂ ਫਲ ਲਿਆਵੇ,

ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਆਪ ਸਿੰਜੇ ਤੇ ਪਾਲੇ,

ਮਿਲੇ ਪੌਣ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਪਾਣੀ,

ਤਾਂ ਆਉਂਦੇ ਨੇ ਸ਼ਾਖ਼ਾਂ 'ਤੇ ਪੱਤੇ ਨਿਰਾਲੇ,

ਇਹ ਬੂਟਾ ਦਵੇ ਆਸਰਾ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ,

ਜੋ ਲੁੱਕਦੇ ਨੇ ਡਰ ਕੇ, ਉਕਾਬਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ,

ਅਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਰਾਹੀਆਂ ਨੂੰ,

ਜੋ ਲੰਮੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਅਜ਼ਾਬਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ।